Geschreven door Vera Donkers

Punt achter je zin, dat doe je toch niet? Duimpie omhoog, RUDE! Het woord ‘prima’… Kan bijna niet erger.
Terwijl onze prima zo’n veelbelovende start had. We leenden ‘prima’ rond 1868 uit het Italiaans, met de betekenis ‘eerste, fijnste’. De oorsprong ligt bij het Latijnse primus: ‘eerste’. In het Nederlands kreeg het woord de betekenis ‘uitstekend’ of ‘bijzonder goed’. Een behoorlijk compliment dus. Hoe ging onze prima van lekker bezig naar ben je boos of zo?
Passief agressief
VSR wijdde er een podcastaflevering aan: Waarom voelt prima zo passief agressief? Met Eva Hoeke en taalkundige Marc van Oostendorp onderzoeken ze de veranderende gevoelswaarde van het woord. En onze behoefte om alles geweldig te noemen. Want als iets steeds ‘fantastisch’, ‘waanzinnig’ of ‘echt héél goed’ is, klinkt ‘prima’ ineens een stuk minder gezellig.
Zelfde woord, andere beleving
Maar dat betekent niet dat ‘prima’ ineens voor iedereen is gedegradeerd tot een belediging. De één gebruikt het nog steeds enthousiast. De ander hoort vooral: ja hoor, kan ermee door. Zet die twee samen aan het werk en een goedbedoelde reactie kan per ongeluk verkeerd overkomen.
De tijd waarin je opgroeit, kleurt ook je taal. Je krijgt andere woorden, ongeschreven regels en zelfs appgewoontes mee. Terwijl je collega denkt jou een mega compliment te geven, lees jij vooral een teleurstelling. Zelfde ‘prima’, andere lading.
Generaties als gespreksstarter
Daarom gebruiken wij generaties als lens. Die maakt zulke verschillen in taal interessant, best grappig en leuk om te onderzoeken. Dus of jij nog prima ‘prima’ tegen je collega kunt zeggen, ontdek je alleen door het er samen over te hebben.
